Herexamens
Herexamen 2026 PW20/21
Welke leefstijlinterventie levert de meeste gezondheidswinst op?
Toelichting
Het juiste antwoord is: b. stoppen met roken.
In de Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2024 heeft het RIVM onderzocht welke invloed gedragsfactoren en persoonsgebonden factoren hebben op de volksgezondheid. Roken bleek de grootste impact te hebben op de ziektelast (7,6%). Dit is meer dan de invloed van alcohol (3%), onvoldoende bewegen (1,8%) en stress (psychisch 1,2%, fysiek 0,7%) gecombineerd.
Er wordt steeds meer ingezet op een gezonde leefstijl, bijvoorbeeld via de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI). Dit is een tweejarig programma gericht op de leefstijl van mensen met overgewicht en obesitas. Stoppen met roken kan deel uitmaken van de GLI. In 2024 zijn bijna 12.000 nieuwe deelnemers gestart met een GLI-programma. Aan het einde van een GLI vallen deelnemers gemiddeld 5% af.
Apothekers spelen een belangrijke rol in de GLI omdat bijwerkingen van geneesmiddelen het moeilijker kunnen maken om af te vallen of de leefstijl te veranderen. Dit wordt ‘GLIM’ genoemd, waarbij de M voor medicatie staat.
Bronnen:
• VZinfo - https://www.vzinfo.nl/ziektelast-in-dalys/bijdrage-risicofactoren (geraadpleegd op 22 april 2026)
• RIVM - Jaarrapportage monitor Gecombineerde leefstijl interventie (GLI) 2024 https://www.rivm.nl/publicaties/jaarrapportage-monitor-gecombineerde-leefstijl-interventie-gli-2024 (geraadpleegd op 22 april 2026)
• KNMP - dossier GLIM protocol https://www.knmp.nl/dossiers/preventie/glim-protocol (geraadpleegd op 22 april 2026)
Herexamen 2026 PW19
Welke stelling(en) is/zijn waar over het uitstellen van de menstruatie?
1. Uitstellen van de menstruatie met een eenfasepil kan bij pilstrips met 21 tabletten met alle tabletten in de strip.
2. Uitstellen met een driefasenpil kan door na het einde van de pilstrip direct door te gaan met tabletten uit de laatste fase (met dezelfde kleur) uit een nieuwe strip.
3. Met een vaginale ring of pleister is het ook mogelijk om de menstruatie uit te stellen?
Toelichting
Het juiste antwoord is: d. alle stellingen zijn waar.
Alle stellingen zijn waar. Uitstellen van de menstruatie met een eenfasepil kan bij pilstrips met 21 tabletten met alle tabletten in de strip. Na het einde van de strip gaat de vrouw direct door met een nieuwe strip. De vrouw kan de stopweek zo veel dagen verschuiven als zij wenst. Ook is het mogelijk meerdere strips na elkaar te slikken. Continu gebruik gedurende een jaar is veilig. Bij pilstrips met 28 tabletten worden de placebotabletten overgeslagen. Na de laatste werkzame pil gaat de vrouw direct door met een nieuwe strip.
Uitstellen met een driefasenpil kan door na het einde van de pilstrip direct door te gaan met tabletten uit de laatste fase (met dezelfde kleur) uit een nieuwe strip. Als de vrouw de menstruatie langer wil uitstellen kan hiervoor een eenfasepil worden gebruikt. Er zijn geen gegevens over het uitstellen van de menstruatie bij Qlaira.
Met een vaginale ring of pleister is het ook mogelijk om de menstruatie uit te stellen. De vrouw last dan geen stopweek in, maar gaat direct door met een nieuwe vaginale ring of pleister.
Bron: https://kennisbank.knmp.local/article/anticonceptie_vraag_en_antwoord/gebruik.html (geraadpleegd op 6 april 2026).
Herexamen 2026 PW18
Wat is momenteel bekend over het risico op depressie en suïcidaliteit bij gebruik van GLP-1-agonisten?
Toelichting
Het juiste antwoord is: Er is geen bewijs voor een verhoogd risico..
De afgelopen jaren is uitgebreid onderzoek gedaan naar een mogelijk causaal verband tussen het gebruik van GLP-1-agonisten en het optreden van depressie en suïcidaliteit. Dit onderzoek werd geïnitieerd nadat de Icelandic Medicines Agency meldingen ontving van suïcidale gedachten bij gebruikers van liraglutide en semaglutide.
Naar aanleiding hiervan voerde de European Medicines Agency in 2024 een beoordeling uit, waarbij geen verhoogd risico op suïcidaliteit werd vastgesteld. Deze bevinding wordt ondersteund door meerdere meta-analyses, waarin eveneens geen verhoogd risico op zowel depressie als suïcidaliteit werd aangetoond bij gebruik van GLP-1-agonisten.
Voor tirzepatide is het huidige bewijs beperkter, maar ook deze studies tonen geen aanwijzingen voor een verhoogd risico op depressie en suïcidaliteit. Ook is minder bekend over het effect van GLP-1-agonisten bij patiënten met een psychiatrische voorgeschiedenis, aangezien deze patiëntengroep in veel studies werd geëxcludeerd.
Bron: Bijwerkingencentrum Lareb. Kennispagina Depressie en suïcidaliteit en GLP1-agonisten https://www.lareb.nl/geneesmiddel-kennis-pagina/Depressie+en+suicidaliteit+en+GLP1+agonisten (geraadpleegd op 14 april 2026)
Herexamen 2026 PW17
De NHG-Standaard over de behandeling van ADHD is dit jaar herzien. Welke stelling(en) is/zijn waar?
1. Een kortwerkend preparaat van methylfenidaat heeft de voorkeur boven een langwerkend preparaat bij kinderen met ADHD.
2. Bij onvoldoende effect van methylfenidaat of het optreden van te veel bijwerkingen zijn dexamfetamine en lisdexamfetamine middelen van tweede keus.
Toelichting
Het juiste antwoord is: Stelling 2 is juist, stelling 1 is onjuist..
Volgens de NHG-Standaard ADHD zijn kortwerkend en langwerkend methylfenidaat gelijkwaardige behandelopties bij kinderen met ADHD, op basis van mogelijk vergelijkbare effectiviteit en veiligheid. Tussen langwerkend en kortwerkend methylfenidaat bestaat mogelijk geen of nauwelijks verschil in ADHD-symptomen na vier tot acht weken behandeling. Daarnaast is het bijwerkingenprofiel waarschijnlijk vergelijkbaar.
Verder is het onduidelijk of er een verschil is in effectiviteit tussen kortwerkend en langwerkend methylfenidaat in ADHD-symptomen op de lange termijn (langer dan drie tot zes maanden), andere psychische klachten en kwaliteit van leven. Deze uitkomsten zijn niet of slechts sporadisch gerapporteerd in de geïncludeerde onderzoeken.
Bij onvoldoende effect of het optreden van te veel bijwerkingen zijn dexamfetamine en lisdexamfetamine middelen van tweede keus. Atomoxetine en guanfacine zijn derde keus; behandeling hiermee vindt plaats bij een kinder- en jeugdpsychiater of een kinderarts met expertise in ADHD.
Bron: NHG-Standaard ADHD 2026, te vinden via https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/adhd (geraadpleegd op 10 april 2026).
Herexamen 2026 PW16
Welk anticonceptivum heeft niet de voorkeur bij vrouwen met een BMI van 40 of hoger?
Toelichting
Het juiste antwoord is: pleister met oestrogeen en progestageen.
Het gebruik van de pleister met oestrogeen en progestageen wordt afgeraden in verband met aanwijzingen voor een verminderde effectiviteit bij vrouwen met een BMI ≥40 kg/m².
Bij vrouwen met een BMI ≥40 kg/m² hebben orale anticonceptiva of een hormoonspiraal de voorkeur. Als deze toedieningsvormen niet geschikt zijn, zijn de prikpil of het subcutane implantaat geschikt als alternatief. Het is wel belangrijk het implantaat na twee in plaats van drie jaar te vervangen.
Bron: FTO-module ‘Obesitas’ november 2025 (https://www.medicijngebruik.nl/fto-voorbereiding/fto-module-presentatie/4159/obesitas-en-bariatrische-chirurgie, geraadpleegd op 20 maart 2026) gebaseerd op de doserings- en medicatiebewakingsadviezen van de KNMP voor patiënten met een BMI ≥40 kg/m2 (augustus 2025).
Herexamen 2026 PW15
De inheemse, en bij de mens een van de meest voorkomende, worminfectie in Nederland is enterobiasis. Het is een intestinale infectie met Enterobius vermicularis (aarsmade) en komt het meest voor bij kinderen. Enterobiasis kan worden behandeld met mebendazol.
Wat is volgens de NHG-Behandelrichtlijn Worminfecties het behandeladvies als één gezinslid is besmet met, en klachten heeft van, enterobiasis?
Toelichting
Het juiste antwoord is: Behandel alleen het gezinslid met klachten..
Behandel alleen het gezinslid met klachten. Als één persoon in een gezin besmet is met enterobiasis en hiervan klachten heeft, hoeven andere gezinsleden niet te worden behandeld. Wel kan worden overwogen het hele gezin te behandelen als meerdere gezinsleden zijn besmet of als de infectie na behandeling recidiveert en daardoor herhaling van de kuur nodig is.
De fabrikant adviseert echter om het hele gezin te behandelen om herinfectie te voorkomen. Volgens de NHG-Behandelrichtlijn Worminfecties is dit niet nodig, onder meer vanwege onvoldoende onderbouwing.
Bronnen:
• https://kennisbank.knmp.nl/article/Informatorium_Medicamentorum/G175.html, geraadpleegd op 11 maart 2026
• https://kennisbank.knmp.nl/article/Informatorium_Medicamentorum/S1578.html, geraadpleegd op 11 maart 2026
• https://richtlijnen.nhg.org/behandelrichtlijnen/worminfecties, geraadpleegd op 11 maart 2026
• https://www.geneesmiddeleninformatiebank.nl/smpc/h108851_smpc.pdf, geraadpleegd op 11 maart 2026
Herexamen 2026 PW14
Een huidige voorschrijfindicator uit de Monitor Voorschrijven Huisartsen beschrijft het percentage patiënten met diabetes mellitus type 2 met zeer hoog risico op hart- en vaatziekten (afgeleid uit gelijktijdig gebruik van nitraten, trombocytenaggregatieremmers of gelijktijdig gebruik van lisdiuretica en RAS-remmer) dat start met voorkeursmiddel. Welk middel zou het meest voorgeschreven moeten zijn?
Toelichting
Het juiste antwoord is: SGLT-2-remmer.
Volgens de NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2 zijn SGLT-2-remmers eerstekeusmiddelen bij niet-kwetsbare patiënten met diabetes mellitus type 2 en een zeer hoog risico op hart- en vaatziekten (HVZ). Landelijk gezien lag het percentage starters met SGLT-2-remmers bij deze voorschrijfindicator in 2024 op 41,3%.
Bronnen:
• Themarapportage Diabetes
https://www.medicijngebruik.nl/voorschrijfgedrag/nieuws/5788/stijging-aantal-gebruikers-sglt2-remmers-bij-diabetes%C2%A0(2024), geraadpleegd op 17 maart 2026
• https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/diabetes-mellitus-type-2#samenvatting-medicamenteuze-behandeling, geraadpleegd op 17 maart 2026