Het Zorginstituut deed in 2025 gemiddeld 144 dagen over het beoordelen van een duur sluisgeneesmiddel. Bijna een derde van de in totaal 33 geneesmiddelen in de sluis is in 2025 binnen 120 dagen afgerond. Door het plaatsen van dure medicijnen in de sluis kan de minister van VWS ze tijdelijk uit het basispakket van de zorgverzekering houden. Het Zorginstituut adviseert de minister vervolgens om het geneesmiddel wel of niet te vergoeden. Ook kan de minister met de fabrikant onderhandelen over de prijs.
Het beoordelen van medicijnen die worden verstrekt via de apotheek duurde vorig jaar gemiddeld 92 dagen, vergeleken met 110 dagen in 2024, concludeert het Zorginstituut, dat aangeeft in de afgelopen jaren meerdere stappen te hebben doorgevoerd om het beoordelen van medicijnen te verbeteren en te verkorten.
Zo is het aantal beoordelaars uitgebreid en eind 2024 is het beoordelingsproces van proefdossiers efficiënter gemaakt: een farmaceutisch bedrijf dient een proefdossier in vóór een definitieve vergoedingsaanvraag. Op die manier kan het Zorginstituut nagaan of er zaken ontbreken om een beoordeling te kunnen doen, wat het risico verkleint op vertraging doordat bepaalde informatie ontbreekt of onvolledig is.
Weesgeneesmiddelen
Het aantal geneesmiddelbeoordelingen dat het Zorginstituut jaarlijks doet, neemt elk jaar toe. Tussen begin 2023 en eind 2025 ging het om 170 nieuwe medicijnen en indicatie-uitbreidingen van bestaande middelen.
Ruim een derde (34%) van deze geneesmiddelen die het Zorginstituut beoordeelde, waren geneesmiddelen voor zeldzame ziekten, zogeheten weesgeneesmiddelen. Ongeveer 90% daarvan (52 weesgeneesmiddelen) werd beoordeeld als bewezen effectieve zorg. Voor de helft hiervan adviseerde het Zorginstituut om over de prijs te onderhandelen.
Lange doorlooptijd
Farmaceutische bedrijven wijzen, volgens het Zorginstituut, regelmatig op te lange doorlooptijden bij het toelaten van geneesmiddelen in Nederland. Zij rekenen daarbij vanaf de registratie van een nieuw geneesmiddel bij het Europees Medicijn Agentschap (EMA) door de fabrikant. Met een EMA-registratie krijgt een medicijn toegang tot de Europese markt, maar de toelatingsprocedure om toegelaten te worden tot het basispakket in Nederland begint pas wanneer de fabrikant zijn definitieve vergoedingsdossier indient bij het Zorginstituut.
Regelmatig zit er veel tijd tussen de registratie van een geneesmiddel bij het EMA en het verzoek om toelating tot het basispakket in Nederland, aldus het Zorginstituut.