In de afgelopen decennia is een jaarlijkse toename in overleving te zien van 0,5% tot 1% overleving per jaar; dat betekent dat elk jaar meer patiënten kanker overleven. De meeste overlevingswinst is te zien bij kankerpatiënten in stadium III over de afgelopen dertig jaar, maar het laatste decennium is de groei het sterkst bij stadium IV – het minst gunstige stadium – , concludeert het IKNL op basis van de nieuwste cijfers uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR).
Tumoren met de beste overleving (meer dan 90% vijfjaarsoverleving) zijn onder andere een aantal vormen van huidkanker (zoals melanoom en plaveiselcelcarcinoom van de huid), zaadbalkanker en tumoren van de hersenvliezen, hersenzenuwen en de hypofyse. Tumoren met de slechtste overleving (minder dan 10% vijfjaarsoverleving) zijn onder andere alvleesklierkanker en uitgezaaide kanker met een onbekende primaire lokalisatie.
De sterkste verbetering de afgelopen decennia is, volgens het IKNL, zichtbaar bij kankerpatiënten in stadium III. Meestal gaat dit om kanker die zich lokaal heeft uitgebreid naar omliggend weefsel of lymfeklieren, maar waarbij er nog geen uitzaaiingen zijn naar andere organen. De vijfjaarsoverleving in deze groep patiënten verdubbelde bijna van 30% in 1990-1994 naar 57% in 2020-2024.
Nierkanker
Volgens het IKNL is het verder opvallend dat in een recentere periode, de laatste tien jaar, de grootste verbetering te zien is bij patiënten met kanker in stadium IV: van 18% vijfjaarsoverleving in 2010-2014 naar 25% in 2020-2024. Bij dit stadium is over het algemeen een operatie niet meer mogelijk en is genezing afhankelijk van systemische therapie, zoals chemotherapie.
Er zijn echter grote verschillen tussen tumorsoorten en vooral een kleine specifieke groep profiteert hiervan. Zo is bij nierkanker de overleving in stadium IV de afgelopen decennia sterk verbeterd, mede door de introductie van nieuwe geneesmiddelen. Ook hormonale therapieën hebben vooruitgang opgeleverd, bij bijvoorbeeld borst- en prostaatkanker, aldus het IKNL.
Registratie
Sinds 1989 verzamelt het IKNL via de NKR betrouwbare, volledige en onafhankelijke gegevens over alle patiënten met kanker. Geen andere databank biedt, volgens het IKNL, zo’n compleet beeld en gedetailleerd overzicht van het ziekteverloop van kankerpatiënten.
De NKR is een populatie-gebaseerde klinisch-epidemiologische registratie, ziekenhuisoverstijgend en patiëntgericht. IKNL stelt deze gegevens beschikbaar voor wetenschappelijk onderzoek en statistiek, met als doel de kankerzorg structureel te verbeteren.
