Columns
Kleine dingen
Goed om af en toe even een realitycheck te krijgen.
“Waar zal ik in mijn volgende column over schrijven? Iemand een idee?”, vroeg ik laatst tijdens de koffie. Ik liep al weken te malen over een goed onderwerp, maar er was nog niks bruikbaars boven komen borrelen.
Zichtbaar
We moeten er in 2021 voor zorgen dat onze meerwaarde als apotheker zichtbaar is bij patiënten.
Ook aan het eind van 2020 was het zover: hamsteren. Waar het gros van de werkende Nederlanders lekker genoot van zijn kerstvakantie, was in de apotheek de drukte weer toegeslagen.
Veilig maar boos
Terug in de tijd voor verbetering medicatieveiligheid.
Scenario 1: “Zo Claudia, sluit jij de patiënt even? Let op dat je de hechtingen netjes afmaakt.” Claudia, doktersassistent, kijkt verbaasd. “Maar dokter, dat heb ik nog nooit gedaan, dat mag ik helemaal niet!” “Jawel joh, ik heb daar echt geen tijd voor. Ik kom straks wel even kijken of het goed is gedaan. Als het niet lukt, roep maar even.” Met trillende vingers gaat Claudia aan het werk.
Advies
Misschien kunt u dit soort vragen voortaan beter bij de apotheek stellen.
Laatst moest ik met mijn dochter van anderhalf jaar oud “even snel” naar de drogist om billendoekjes te halen. Anderhalf jaar betekent in haar geval goed kunnen lopen, vliegensvlug zijn en grijpgrage handjes hebben. De drogisterij met allemaal mooie kleurige artikelen op grijphoogte is dus altijd een exercitie die erg goed gemanaged moet worden. Met andere woorden: kind optillen en niet meer loslaten.
Jurysport
Heel interessant wordt de betrouwbaarheid van de scores.
Als de Olympische Spelen volgend jaar doorgaan, zien we weer volop jurysporten zoals schoonspringen, dressuur en turnen. Maar wist u dat apotheekzorg ook tot de jurysporten behoort?
Weerstand
Ik hoor iemand mopperen buiten bij de apotheek.
Veel mensen vragen naar vitamine D. Want in de krant staat dat het helpt tegen corona. Het stond ook in de Margriet en de buurvrouw had gezegd dat het echt heel belangrijk was.
Hulp gezocht
We zijn volop mensen aan het werven om onze basis te versterken.
Eigenlijk wilde ik niet over COVID-19 schrijven, maar dat lijkt in deze tijd bijna onmogelijk. Onlangs mocht ik bij Nieuws-uur komen toelichten hoe wij ons als Bijwerkingencentrum Lareb aan het voorbereiden zijn op de veiligheidsbewaking van de nieuwe vaccins. Leuk natuurlijk, vooral omdat ik eindelijk een keer geïnterviewd zou worden door de in mijn ogen beste interviewer van Nederland op dit moment: Jeroen Wollaars.
Pil op maat
Wie weet staan 3D-printers in de verre toekomst gewoon bij patiënt thuis.
Ik herinner het me nog goed, de dag dat mijn toen 4-jarig zoontje uit het niets een acute astma-aanval kreeg. Hoe hij slap en grauw op schoot hing, één en al ademhaling, en uiteindelijk mee mocht met de ambulance. Hij bleek voor van alles allergisch te zijn en we moesten voor hem thuis een kleine apotheek aanleggen. Het managen van de verschillende puffers (hoeveel doses zouden er nog in zitten?), neusspray en antihistaminicum is zelfs voor mij, nota bene apotheker, een uitdaging. Gelukkig heeft onze thuisapotheek een online herhaalservice.
Antibiotica
Wie weet dragen extra hygiëne en social distancing bij aan minder antibioticagebruik.
Antibiotica, wat zouden we zonder ze moeten? Veelvuldig worden ze voorgeschreven voor allerlei typen infecties. Ik las in een PW-nieuwsbericht dat er minder antibiotica zijn voorgeschreven, ook na de lockdown. Zou het dan toch zo zijn dat minder antibiotica nodig zijn dan we op dit moment gebruiken?
Te kort
Er is geen tekort voor het aantal mensen met een mening.
Het was te kort. De adempauze, de tijd voor herstel, de periode van enigszins ‘normaal’. Veel collega’s konden gelukkig een paar weken op welverdiende vakantie gaan. Maar anderen, die dit voor september/oktober hadden ingepland, zaten in het beste geval twee weken in de regen thuis. In het slechtste geval zijn ze inmiddels opgeroepen om de nieuwe stroom patiënten te kunnen opvangen. We wisten het wel, in het najaar kwam golf nummer twee. Dat het al eind september zou beginnen, dát hadden we niet voorzien.
Zelfzorg
Een denkbeeldige arm om uw schouder. Voelt u hem?
In deze door het coronavirus beheerste tijd lijkt het mij nuttig eens stil te staan bij het woord zelfzorg. Volgens de Van Dale luidt de definitie: zelf·zorg (de; v(m))1het zorgen voor zichzelf, m.n. voor eigen welzijn of gezondheid
Ander tabletje
Daar gaat de zorgvuldige farmacologie.
Ook bij mij komen met de jaren wat geneesmiddelen in beeld. Niets ernstigs gelukkig, maar ik moet wel s ’morgens en s ’avonds een tabletje innemen. Als apotheker doe ik niet moeilijk over het label.
Allergisch
Lang niet alle patiënten zijn gerustgesteld.
Begin juli kwamen NRC en Zembla naar buiten met het bericht over paracetamolvervuiling. In hetzelfde artikel staat dat verschillende blootstellingsmarges worden aangehouden door de toezichthouders. Waar de ene instantie zes potentieel vervuilde pillen nog acceptabel vindt, vindt de andere instantie meer dan één pil per dag al een onacceptabel risico.
Hartstilstand
Voorzichtigheid geboden bij xylometazoline.
Het bestrijden van een onschuldige klacht, zoals een verstopte neus, kan minder onschuldige gevolgen hebben.
Leve de lever
Een ingewikkeld verhaal, maar mijn moeder begreep het gelukkig.
“Dien, nou moet je me toch eens uitleggen over die paracetamol. Kan ik die gewoon nemen? Deze vraag kwam aan het begin van de zomer niet helemaal onverwacht. “Nou, mam, ik snap dat je bezorgd bent. Het lijkt erop dat in sommige tabletten een verontreiniging zit, die op de lange termijn kankerverwekkend kan zijn. Maar dat wordt nog onderzocht.”
Vertrouwen
Hopelijk krijgen patiënten hierdoor vertrouwen in apothekers.
Ojee, daar was het nieuwsbericht een aantal weken geleden: “Paracetamol vervuild met kankerverwekkende stof”. De moed zonk mij even in de schoenen. Niet weer. Ik bereidde me voor op de massa mensen die de volgende dag met vragen aan de balie zouden staan. “Kan ik de medicatie veilig gebruiken? Wat houdt het precies in? Wat nu?” Vragen die ik met enige onzekerheid moest beantwoorden, want ook ik weet niet precies wat er in de tabletten zit die ik aflever. Analysecertificaten zullen er zeker zijn, maar die heb ik niet paraat van alle medicatie die te verkrijgen is.
Vooroordeel
Ergert u niet, verwondert u slechts.
In het PW-artikel over racisme zei een collega dat ze vaak werd aangezien voor apothekersassistent, in plaats van apotheker. Ze dacht dat witte collega’s deze reacties nooit krijgen. Helaas, dat is zeker niet zo. Ook al draag ik een lange witte jas in het ziekenhuis, ik word regelmatig door patiënten aangesproken met “zuster”.
Dagdroom
Jij mag mijn Medische Noodzaak voor Nexium wel hebben.
“Ha Geert, ik bel je met een probleem.” “Hans! Lang niet van je gehoord. Vertel?” “Het zit zo, ik moet dus een maagbeschermer gebruiken. Maar die generieke troep, daar kan ik niet tegen. Ik kon drie dagen niet uit mijn bed komen.” “Vraag om Nexium bij je specialist. Hij zet dan Medische Noodzaak, of MN, op het recept. Je krijgt dan gewoon het merk.”
Stop nou!
Overleg met de ziekenhuisapotheker kan veel winst opleveren.
Het stoppen van medicatie blijft een probleem. Onlangs stuurde het Portaal voor Patiëntveiligheid een prikkel uit over een casus waarbij een geneesmiddel onterecht een halfjaar in de medicatierol zat, omdat het stopbericht van de specialist nooit bij de apotheek was aangekomen. De prikkel deed zijn naam eer aan: er kwamen vele reacties binnen, een teken dat dit een groot probleem is.
Zelfzorg
De laatste tijd wordt er weer wat vaker gemopperd.
Dagelijks word ik overspoeld met allerlei corona-updates. Niet alleen in het nieuws, maar ook per e-mail ontvang ik regelmatig berichten van restaurants, theaters of afzenders waarvan ik niet eens wist dat ik me ooit heb aangemeld voor een nieuwsbrief. Vanuit de apotheek sturen we weliswaar geen nieuwsbrieven, maar we evalueren regelmatig hoe we omgaan met alle maatregelen. Wat is noodzakelijk en waar schieten we wellicht ons doel voorbij?